Energiehubs uitgelegd: samen netcongestie oplossen?

00:00:00: Welkom bij deze nieuwe aflevering van onze podcast serie, waarin we bewust stil staan... ...bij de vraag hoe kan jij met alle actuele ontwikkelingen het verschil blijven maken voor jouw klanten.

00:00:12: Vandaag zoomen we in op een oplossing

00:00:14: die razendsneel

00:00:15: terrein wint op bedrijventereinen De Energy Hub.

00:00:20: Energiehubs worden gezien als de manier om verder te kunnen verduurzamen en uit te bereiden.

00:00:25: Maar er speelt nog één grote vraag, wie is eraan sprakelijk als er zo in zo'n hub iets misgaat?

00:00:32: Ik ben Ninketten Hagen, Sustainability Lead... ...en vandaag ga ik in gesprek met Carleijn van Klaveren

00:00:37: project

00:00:38: manager Sustainability bij Nationale Nederlanden.

00:00:40: Welkom Carlein!

00:00:41: Dank je wel.

00:00:43: Jij bent betrokken bij de eerste energiehub in Nederland die we verzekerbaar hebben gemaakt.

00:00:50: Je kent het technische kant, juridische kant maar ook de praktische uitdaging waar deze bedrijven

00:00:55: terrenen

00:00:56: mee bezig zijn.

00:00:57: Ik heb al eerder gezegd razendsnel, want die trajecten zijn niet zo razendsnil als zou je

00:01:02: me

00:01:02: vertellen.

00:01:04: Maar laten we beginnen bij het probleem waar energie-hubs de oplossing voor zijn net congestie.

00:01:12: Waarom zijn energiehubs nu zo'n veelbelovende oplossing voor de problemen rondom deze netkongestie?

00:01:19: Zoals je net al zei, staan er meer dan veertien duizend bedrijf op de wachtluis... ...voor een zwaardere of nieuwe aansluiting.

00:01:25: Dus dat houdt in dat deze bedrijven kunnen niet meer verduurzaamd.

00:01:28: Ze kunnen niet verder elektrificeren.

00:01:31: Stel ze willen elektrische auto's aanschaffen, dan moeten ze die ook kunnen laden bij hun bedrijv.

00:01:36: Als ze geen zwaardere aansluiting kunnen krijgen, dan kan het zijn dat ze niet meer genoeg transportcapaciteit hebben om die auto's te kunnen laden.

00:01:44: Dus daar heb je een logistiek probleem.

00:01:47: We hebben achtendertig onder bedrijventerreinen in Nederland.

00:01:51: Daarvan zijn vijfentertig procent van de bedrijven staan op die terreinen... ...dus dat is echt een heel groot aandeel van werkend Nederland.

00:01:59: Het is dus echt een groot problem dat deze bedrijfen niet verder kunnen verduurzaam in een wereld waar we wel verder willen elektrificeren.

00:02:07: door samen te werken en dus ook te kijken naar elektriciteitverbruik, zijn er meer dingen mogelijk.

00:02:14: Dus kan je toch meer transport gebruiken van het energienet dan dat je individueel zou kunnen?

00:02:21: En dat maakt de energiehub zo veel belovend.

00:02:24: Wie zei al samen is hier heel belangrijk.

00:02:26: in een energie-hup is meer dan alleen een zonnepaneel of een slimme meter.

00:02:30: Het is natuurlijk echt die alles bij elkaar en dat samen verdelen.

00:02:34: maar hoe...

00:02:35: werkt het samenstellen van zo'n groep in een energie-hub.

00:02:39: En waarom is de diversiteit van energieprofielen hierbij zo belangrijk?

00:02:44: Het grappige is dat een energi-hUB eigenlijk niks is, dus het is niet zonnepanel of een EOS-systeem... het is eigenlijk gewoon een samenwerking voor band tussen bedrijven.

00:02:53: Dus je hoeft niet per se zonnapanelen te hebben of een eosysteem met elkaar.

00:02:58: Maar eigenlijk is het, nou wat ik al zei in samenwerking.

00:03:01: Je spreekt met bedrijven af... ...we gooien al ons energie op een stap om.

00:03:05: we gaan kijken wanneer heb jij wat nodig?

00:03:08: Daarom is het dus van belang dat je bedrijves selecteert die een verschillend energieprofiël hebben.

00:03:13: Dus bijvoorbeeld bedrijfen die overdag moeten laden... ...af te stemmen met een bedrijf wat snachts moet laden of waar snachts de koelvries aan kan zodat hij over dag niet aanhoeft.

00:03:24: Dus je moet echt die energieprofielen op elkaar gaan leggen en daar Ja, zoveel mogelijk verschillende profielen bij elkaar vinden die op elkaar aansluiten.

00:03:32: Dat maakt het ook ingewikkeld want je moet dan ook echt je energie helemaal in kaart hebben gebracht.

00:03:37: daar is een netbeheerder en weer heel erg belangrijk in.

00:03:40: dat was voor hen ook een uitdaging.

00:03:43: Maar dus eigenlijk de hele proces vooraf is al ingewikkeld en vervolgens moet je nog tot een energie heb komen met alle juridische afspraken.

00:03:51: Het contract is ook nieuw.

00:03:54: De nieuwe energie wet maakt dat mogelijk.

00:03:57: Voorheen had je een individueel HATO, een aansluit transportover inkomst... dan had je gewoon als bedrijf een individuel contract met je netbeheerder en voor een energie heb je een groepstransport over inkomsten nodig.

00:04:12: Dat is nieuw, die is nog in ontwikkeling.

00:04:14: Daar zit heel veel onzekerheid in.

00:04:17: de netbeherder vindt het spannend, bedrijven vinden het spannend.

00:04:20: Dus daar zijn we nu heel erg op ontdekkingtruis eigenlijk met elkaar.

00:04:23: Ook voor de verzekeraar is het nieuw, maar door die energie wet is het wel mogelijk.

00:04:28: Daardoor kunnen we nu energie delen.

00:04:30: dat houdt in dat een bedrijf nog wel z'n eigen net aansluiting heeft... ...maar dan afspreek dat ze de transportverbruik op één grote stapel gooien en met elkaar gaan afstemmen... ...en dus ook zelf verantwoordelijk zijn voor wie, wanneer er energie gebruikt en wat je onder je limit blijft.

00:04:45: ...bedrijven delen de capaciteiten we zo aangelafd.

00:04:49: De stroom is soms ook installaties, maar wie draait er dan voor de schade op?

00:04:53: Hoe zit het met die aansprakelijkheid binnen zo'n energiehub... en waarom is dit momenteel een van de grote drempels voor ondernemers om mee te doen?

00:05:03: Ik denk dat het sowieso goed is... ...om te benadrukken dat bij de individuele ato zoals elk bedrijf die nu op dit moment heeft,... ...dat je eigenlijk al ongelimiteerd aansprakelijk bent.

00:05:16: Dus mocht jij door jouw toedoen schade veroorzaken aan het net... ...dan kan de netbeerder jouw ongelimiteerd ansprakelijk stellen op dit moment.

00:05:24: Bij de groepstransport overeenkomst wordt die gekapt, dus dat betekent dat er een limit aangesteld wordt,... ...maar het betekend wel dat jij afhankelijk bent van de andere deelnemers in de energiehub... ...van die aansprakelijkheid.

00:05:38: Het kan zijn dat... Ik netjes binnen mijn limieten blijf, maar jij als bedrijf zeg ik geef een bedrijfsfeest en ik pak lekker uit.

00:05:49: En jij gaat over jouw limiet heen want jij moet eigenlijk overdag verbruiken.

00:05:54: dan zou het zomaar kunnen dat wij aansprakelijk gesteld worden door de netbeheerder doordat er schade komt aan het net.

00:06:01: en de net beheerde ons als energie hebben aansprekelijk

00:06:03: stelt.

00:06:04: Door die piek in energieverbruik?

00:06:06: Ja en dat betekent wel dat het echt een enorme piek moet zijn.

00:06:10: Je brengt niet zomaar schade aan het net.

00:06:12: En ik denk dat daar in het begin ook wel heel veel angst voor was... ...en naarmate we er met elkaar langer naar hebben gekeken, lijkt het dat we dat iets kunnen nuanceren?

00:06:22: De Netbearder heeft recent in kaart gebracht wat de maximale schade kan zijn aan hetnet.

00:06:29: Daarbij is gezegd als een transformatorhuisje in brand gaat, kost dat onze miljoen.

00:06:34: Als we schade krijgen aan de rail, dan kost dat ons een paar ton.

00:06:37: Als er schade is aan de kabel, dan is dat enkele tienduizend euro's.

00:06:42: Dus op zich valt die schade.

00:06:44: Die kan best nog wel meevallen.

00:06:46: Maar daarbij hebben ze ook gezegd... ...ja, wij hebben heel veel veiligheedsmechanisme waardoor er eigenlijk nauwelijks schade aan het net ontstaat.

00:06:54: En daarnaast als je een energie hebt opgericht... ...dan is het ook verstandig om te kijken naar een energiemanagement systeem... hoeveel energie jij op welk moment verbruikt, die dat echt een beetje in kaart brengt.

00:07:08: Hoeveel jij je op welke tijd het beschikbaar hebt.

00:07:12: en dat betekent ook... ...dat risico eigenlijk best wel beperkt blijft.

00:07:15: dus het is nu de discussie hoe groot is het risico?

00:07:20: Je bent met een aansprakelijkheidverzekering bijvoorbeeld gedeckt voor materiële schade aan het net.

00:07:25: ja dan blijft er nog een stukje vermogenschade over.

00:07:29: mocht er dus schade ontstaan aan het net, dan kan de netbeheerder ook zeggen ja al mijn andere aangeslotenen dus buiten de energie die hebben daar ook schade omdat er dus bij ons iets uitvalt.

00:07:41: Dan moeten we hun ook een vergoeding geven en daar kunnen ze je ook aansprakelijk voorstellen.

00:07:46: dat blijft nu nog eigenlijk de enkelijke risico waar nog geen oplossing voor is en daar zijn we naar aan het kijken.

00:07:55: Dus eigenlijk die boete die ze op kunnen leggen aan de groep is er nu eigenlijk ook al.

00:08:03: Maar zijn misschien bedrijven niet altijd even bussen?

00:08:06: Nee, zeker niet.

00:08:08: En dat zie je ook wel door netcongestie... ...dat veel bedrijf ineens een brief kregen van een netbeheerder van... ..."Je bent over je kapisiteit hingegaan en als dit veel waker gebeurt dan kan ik jou hiervoor aansprakelijk

00:08:17: stellen.".

00:08:18: Dat was voor heel veel bedrieven ook een week-up-call van wat is hier gaande daardoor van het netcongeste eigenlijk ook in beeld.

00:08:27: En ja, door dat veel bedrijfjes zo'n brief kregen... ...gingen ze ook met elkaar in gesprek en zoeken naar oplossingen.

00:08:33: Oké, je hebt het al ergens genoemd.

00:08:36: Cruciaal onderdeel is die ontwikkeling in de GTO, de Groep Transport Overheenkomst.

00:08:44: GTO klinkt als een document waar eigenlijk alles om draait.

00:08:47: Maar wat is hun groepstransportoverheek ons nou precies?

00:08:51: En welke onzekerheid geeft kan het...?

00:08:54: ...juist een ondernemer geven of neemt het juist onzekend

00:08:58: uit weg?

00:09:00: Oeh, ik denk allebei.

00:09:02: Aan de ene kant geeft het zekerheid want je krijgt inzicht... ...in bedragen waarvoor je maximaal aansprakelijk gesteld kan worden.

00:09:10: Maar het is natuurlijk meer dan alleen aan sprakelijkheid.

00:09:12: Sprakeelijkheid is één klein onderdeel van deze overeenkomst.

00:09:18: Maar dat is wel hetgeen waar we vandaag op inzoomen.

00:09:21: En het geeft ook een stukje onzekerheid, want als je praat over miljoen... ...dan is dat best wel een groot bedrag.

00:09:26: En als je nog kijkt naar de vermogenschade daarvan hebben ze het nu over een tom.

00:09:33: Stel, je moet dat in je eentje ophoesten dan is dat voor een bedrijf ook best een bedrag.

00:09:38: dus ik snap dat veel ondernemers zich daarvoor zorgen over maken en dat dat kan afschrikken.

00:09:45: Zeker in het begin, want toen waren deze bedragen ook niet bekend.

00:09:50: ...als of dit morgen zou kunnen gebeuren.

00:09:53: Wat ik net al zei, er zijn heel veel veiligheidsmechanismen... ...zowel bij de netbeherder maar als energie kan je ook heel veel... ...zekerheden inbouwen door bijvoorbeeld een EMS en energiemanagementsysteem.

00:10:06: Dus dat risico lijkt beperk te zijn, maar het is natuurlijk altijd goed om over risico's na te denken.

00:10:11: En ook onderlingen daar afspraken over te maken.

00:10:14: Dat kan natuurlijk zo zijn dat als je als één ondernemer... ...over die capaciteit heen is gegaan dan moet je dus als groep... elkaar eigenlijk terechtstellen of aangeven, een gehoorlijkje dat kan niet want anders hebben we hier problemen.

00:10:26: Het is sowieso goed om daarvan te voren met elkaar over te hebben.

00:10:30: Dat wordt ook wel heel veel aangeraden van.

00:10:32: bespreek ik ook met elkaar dit soort gevallen van.

00:10:34: hoe gaan we hier met elkaar mee om?

00:10:36: De netleerder heeft nu gezegd het is allemaal nog niet zwart in wit, zwart op wit maar dat je twee keer per jaar je groepstransportverbruik zou mogen overschrijden En dat is dan ook niet als je er één kilo wat uur overheen zit, dus er zit best nog wel wat marge in.

00:10:54: En dat je dan met een verbeterplan moet komen... Nou, dat kan je aan de hand met je EMS doen.

00:11:00: Dus ook daar lijkt hij nu wat genuanceerd te zijn.

00:11:02: waar die eersbessels voor het wit was.

00:11:04: Lijkt er nu een nuance aangebracht?

00:11:08: Ja, dus dat maakt het al iets minder hard om zo te zeggen.

00:11:14: Je geeft aan ondernemers kunnen terughoudend zijn.

00:11:18: Welke risico zou een adviseur expliciet moeten of kunnen bespreken met een klant hiervoor?

00:11:25: Ik denk toch die onderlinge afspraken.

00:11:26: Je moet echt vertrouwen hebben met de deelnemers binnen die energiehub, dat je dit echt met elkaar aangaat... ...met een doel, met een missie en met een visie.

00:11:34: Dat je daar ook een gezamenlijk doel in hebt zodat je allemaal echt betrokken bent.

00:11:39: Zeker wanneer er ook assets bij komen kijken zoals zonnepanelen of een elwetsysteem.

00:11:46: En wanneer je dat met gezamenlijk ook aanschafd, of dat een deelnemer dat inbrengt en de rest door gebruik van gaat maken... ...daar moet je echt wel hele goede afspraken overmaken.

00:11:53: En juridisch afspragen?

00:11:55: Of juridische vastgericht?

00:11:56: Ja, dat zou ik wel aanraden ja.

00:11:59: En ik denk sowieso als adviezer dat het goed is om met een bedrijf het gesprek aan te gaan... ...van joh hoe zie jij nu je energieverbruik?

00:12:05: maar hoe zie je het ook over vijf jaar of over tien jaar zodat je echt gaat nadenken... ...en voorbereid bent op een duurzame toekomst.

00:12:13: Net congestie heeft ook... ...zorgt ook voor problemen bij nieuwbouwwijken en woningbouw.

00:12:20: En EUUP zou daar ook een oplossing kunnen bieden... ...waar verschilt een nieuw wijk in problematiek ten opzichte van het bedrijventerrein?

00:12:32: Een derde van de woningbau heeft te maken met netcongesti, dat kan tot twaalf maanden... ...vertraging oplopen van een bouwtraject.

00:12:40: Dus het is voor projectontwikkelaars, maar ook voor hypotheekers.

00:12:42: Het is best wel een spannende en een goeie om in de gaten te houden.

00:12:46: Per één juli, twijfels en twintig komen kleinverbruikers... ...komen ook op een wachlijst.

00:12:51: Dan heb je niet alleen een wachtlijs voor bedrijven... ...maar die wordt aangevuld met kleinverbuikers.

00:12:55: Nu is woningbouw een klein verbruiker met prioriteit.

00:13:00: Die krijgt voorrang op die wachlist.

00:13:02: Midsterruimte is in het gebied Quanet Congesti.

00:13:06: Als er dus geen ruimte is dan kom je.

00:13:09: Is dit daar ook alweer een probleem?

00:13:11: En daarbij hebben de Vlevo, Polder, Utrecht en Gelderland nu ook wel aangekondigd dat er wellicht wel een aansluitstop gaat rijgen.

00:13:20: Dus dan komen al dit soort projecten komen in gevaar.

00:13:23: Nu kan energie daar dus ook een oplossing voor zijn.

00:13:26: maar dan heb je dus een groepstransport over income nodig... ...en die kan je alleen afsluiten als er... te maken met grootverbruikers.

00:13:33: Dus voor een energieup voor woningbouw moet je echt gaan kijken naar een mix van kleinverbruijkers en grootverduikers zodat je ook een groep transport overheenkomst kan afsluiten.

00:13:42: Bijna om even de luisteraars terug te nemen, je hebt de nieuwbouwwijk, daar heb je particuliere woningen, eigendoem van particulieren.

00:13:53: Je hebt particulieren die in ...en een woning hebben die onderdeel is van een VVE... ...waarbij er één een particulair risico is, is de VVE.

00:14:02: Het is een zakelijk risico.

00:14:05: en dan heb je ook nog de woningcorporaties.

00:14:08: Daar zit misschien een winkelcentrum bij maar daar zit natuurlijk ook het winkel centrum zijn MKB.

00:14:14: Dus dan heb jij eigenlijk hierbij te maken met als je in deze energie termen spreekt klein verbruikers.

00:14:22: Welke grootverbruikers zou je dan nodig hebben om die groepen compleet te maken?

00:14:26: Je kan denken aan een raadwinkelcentra, schoolgebouw, publieke zwembaden.

00:14:36: Je hebt echt een mix van wonen en werken nodig om een energie op te starten.

00:14:41: Daar wordt nu wel heel erg naar gekeken op een provinciaal oogpunt... ...om echt te kijken hoe we toch kunnen... Netbewustbouw is een beetje het thema.

00:14:50: Hoe kunnen we netbewust bouwen in combinatie van wonen en werken zodat... ...we inderdaad met energie stochteetse woningbouww kunnen realiseren?

00:14:57: Want er is gewoon woningnood.

00:15:00: Ja, dit is woning noot maar dit is ook niet een probleem wat natuurlijk morgen

00:15:03: ongeveer opgelost is.

00:15:04: Zeker niet!

00:15:06: Als je nou kijkt naar verzekerbaarheid die niet alleen ontstaat te ontdekken van risico's... ...maar ook vooral

00:15:14: om te begrijpen

00:15:15: waar dit over gaat... Jij bent hier echt een expert in.

00:15:19: welke rol spelen innovatie, onderzoek en samenwerking met installateurs, netbeheerders, ondernemers nou om deze risico's verzekerbaar te maken.

00:15:29: En dan laten we dan voor het gemak vertrug gaan naar die bedrijven terreinen?

00:15:33: Ja ja ik denk dat het belangrijk is dat we echt in een vroegstadion met al deze stekelders aan tafel zitten... ...en dus met elkaar gaat brainstormen.

00:15:42: wat is nou het risico?

00:15:44: wat ik al zei bij bedrijventrainen, interviews voor bedrijftijnen.

00:15:48: Was het in het begin aan sprakelijkheid inderdaad iets waar we heel erg van schrokken en wat ondernemers ook heel spannend vinden terwijl ze er nu met elkaar over in gesprek gaan... ...en de netbeheerder een kap gaat stellen in die overeenkomst?

00:16:01: Dan lijken we het kunnen nuanceren en dan is wel licht dat risico ook wel beperkt en voelt het minder spannend.

00:16:09: Wij als verzekeraard vinden risico's natuurlijk altijd te pannen, zeker nieuwe risicoes.

00:16:12: We weten niet wat we kunnen verwachten.

00:16:14: We acteren liever op historische data.

00:16:17: Nu moeten we naar de toekomst gaan kijken... maar wij denken heel graag mee en ik denk dat het afgelopen jaar daar veel neer geïnvesteerd is.

00:16:26: Dus we gaan in gesprek met al deze stakeholders, met de netbeheerder, met energieleveranciers, met mensen die dagelijks met een energiehub bezig zijn En we denken mee over risico's, maar ook over risicometigatie.

00:16:41: En ook over is het risico nou echt daadwerkelijk zo groot als dat er gedacht wordt?

00:16:46: En op die manier kunnen we denk ik in een vroeg stadium de angle eruit halen of juist preventie opstellen... ...maar ook meedenken over bijvoorbeeld zo'n kap in zo'ne groepstransport overheenkomst.

00:16:55: Tot slot een laatste vraag wat als jij een boodschap mee zou kunnen geven aan adviseurs waar je het begeleiden van deze energiehubs De vraag die ze eventueel zouden moeten stellen of is er iets anders waarvan je zegt van, goh weet je let op.

00:17:10: Hier kan je een rol spelen.

00:17:11: dit is belangrijk.

00:17:13: Ja zoals ik net al zei, ik denk sowieso gaat gesprekken met je klant... ...van waar zie je je bedrijf over vijf of tien jaar?

00:17:19: en dan met name op verduurzaamingsgebied?

00:17:22: Wil je verder gaan elektrificeren?

00:17:24: Ben je daar klaar voor?

00:17:24: Heb je nog genoeg ruimte?

00:17:27: Of kom je ruimte te kort en moet je samenwerken met andere bedrijven?

00:17:30: want zoals jij al net al zij het probleem is morgen niet opgelost.

00:17:34: Is je bedrijf of je klant dan al bezig met een energiehub?

00:17:38: Stel dan vragen voor jullie juist te gesprekken... ...met andere deelnemers.

00:17:44: Dus heb je onderlingen afspraken, goed afgestemd.

00:17:48: En heb je nog een klant die je betrokken is bij woningbouw?

00:17:52: Ja, let dan heel erg goed op die toekening van transportaansluiting.

00:17:58: Dat is denk ik nog een goede om mee te nemen!

00:18:00: Dankjewel voor je bijdragen.

00:18:02: Hacht aan, dankjewEL.

00:18:02: Dank je wel, mijn leersame

00:18:03: podcast van vandaag.

00:18:05: Dank voor het luisteren.

00:18:06: Wil jij op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen om het verschil te kunnen blijven maken?

00:18:10: Blijf ons dan volgen!

00:18:12: Tot de volgende aflevering.